Wypracowania by Uczeń

Maciej Boryna był piedzięsięcioośmioletnim  mężczyzną. Dwukrotnie owdowiały miał dwie córki i dwóch synów. Magda wyszła za mąż za Michała, kowala we wsi. Józka była dwunastoletnią  dziewczyna, która po śmierci matki przejęła obowiązki gospodyni domu. Autek ożenił się z Hanką córką ubogiego gospodarza Bylicy. Natomiast  Grzela wykonał służbę wojskową.  Boryna to „ pierwszy we wsi gospodarz”. Ziemi dzieciom nie przypisywał. Gdyż bał się tego, aby nie zastać wypędzonym wierzy on w przesądy. Świadczy o tym, ze krowa musiała zdechnąć, gdyż  w domu nie ma gospodyni. Jest zawzięty na  borowego z dziedzicowego lasu dlatego, że postrzelił mu krowę. Postanawia się w jakiś  sposób zemścić za wyrządzoną mu szkodę. Jako najbogatszy człowiek we wsi miał prawo do ożenku z najpiękniejszą dziewczyną – Jagną Paczesiową. Na początku wysyła dziewosłębów do Dominiakowej. Matka decyduje się wydać córkę za mąż, gdyż to powiększony majątek i Jagna będzie miała dobra pozycję we wsi. Również Boryna w myślach powraca do tego, że Jagna wniesie do małżeństwa kawałek dobrej ziemi wesele odbywa się późną jesienią Maciej dumny był ze swej żony: „ Ciągiem oczyma za Jagusią wodził i silnie się puszył, że to uroda taka”. Jeszcze przed weselem dochodzi do kłótni między Antkiem a ojcem z powodu ziemi. Chęć jej posiadania była dla mieszkańców ówczesnej wsi ważniejsza od więzów rodzinnych. Antek pała żądzą zemsty za wyrządzone krzywdy. Boryna kocha nieodwzajemnioną miłością Jagusię. Ponieważ ona nadal podczas małżeństwa kontynuuje romans z Antkiem.

W Warszawie znajduje Gajowicza, Który go przyjmuje. Młody Baryka podejmuje studia medyczne, które przerywa wojna polsko-radziecka. Wyrusza na wojnę, która bardzo go wciąga. Pewnego dnia od śmierci ratuje Hipolita Wielosłuskiego. Między nimi nawiązuje się przyjaźń, a Hipolit zaprasza Cezarego do swej posiadłości. Tutaj rozwija się romans Cezarego z Karoliną. Pewnego dnia zostaje uwięziony przez ulewę w Leńcach. Pani Laura proponuje mu, ze go odwiezie. W powozie Cezarego ogarnia szał miłosny. Na balu Cezary nie zwraca uwagi na Karolinę i Wandę, a oczami wodzi za Laurą. Po tym balu nastają dla niego dni tęsknoty za ukochaną. Ciągle się do niej wykrada. W tym czasie umiera Karolina otruta przez Wandę. W bibliotece pani Laury zaczaił się na Cezarego jej narzeczony. Między narzeczonymi dochodzi do bójki. Po burzliwie wymianie zdań Cezary uderza na pożegnanie Laurę i odchodzi. Cezary chcąc odpocząć wyjeżdża . Dowiaduje się, że Laura poślubiła Barwickiego i wyjeżdża.